.

.

aberracja1. książkowo: odchylenie od stanu normalnego; 2. w astronomii: pozorne odchylenie położenia ciała niebieskiego wynikające z ruchu obserwatora; 3. w optyce: wada układu optycznego spowodowana strukturą tego układu

.

abnegat człowiek niedbający o swój wygląd, o swoje korzyści

.

adwersarz oponent

.

agnostycyzm pogląd, według którego nigdy nikomu nie uda się dowieść istnienia lub nieistnienia Boga

.

ambiwalencja współwystępowanie przeciwstawnych cech lub elementów, jednoczesne przeżywanie przeciwstawnych uczuć i pragnień w stosunku do tych samych osób, przedmiotów lub sytuacji

.

andronygłupstwa, brednie; pleść androny – opowiadać głupstwa

.

animozjaniechęć do kogoś wywołana urazą; też: niesnaska wywołana tym uczuciem

.

antycypacja zakładanie czegoś jeszcze nieistniejącego, oznaka, zapowiedź przyszłych wydarzeń

.

antynomiasprzeczność

.

apanaże1. dochody, zwłaszcza za pracę wykonywaną nieregularnie (na zlecenie) lub w formie wolnego zawodu; 2. w historii: ziemia przyznawana dla członków dynastii niezasiadających na tronie, jako źródło utrzymania

.

apologetaosoba broniąca określonej idei, postawy

.

apologeta obrońca jakiejś idei, sprawy albo osoby

.

apologiaobrona przed zarzutami i zarazem pochwała danej osoby, dzieła, instytucji; w użyciu codziennym: obrona, pochwała, usprawiedliwienie

.

apostazjarezygnacja wyznawcy z wiary, zakonnika z zakonu itp.

.

apriorycznyprzyjęty z góry, nieoparty na doświadczeniu, lecz na rozumowaniu

.

aprowizacjazaopatrywanie ludności w artykuły pierwszej potrzeby; też: te artykuły

.

atawizm1. w biologii: występowanie u osobnika cech jego odległych przodków; 2. przenośnie: występowanie u kogoś pierwotnych cech psychicznych (zwykle negatywnych)

.

bon vivantczłowiek umiejący i lubiący używać życia i bawić się; smakosz

.

chwalbapochwała, uznanie; przechwalanie się

.

demencjastały, postępujący spadek sprawności intelektualnej, spowodowany zmianami w ośrodkowym układzie nerwowym

.

didaskaliawskazówki autora dotyczące sposobu wystawienia utworu; tekst poboczny

.

dysertacja pisemna praca naukowa (praca dyplomowa) pisana w celu uzyskania stopnia naukowego, zazwyczaj w formie rozprawy

.

egzaltacja przesada w okazywaniu uczuć i wyrażaniu myśli

.

egzaltowanyekscentryczny, zwariowany, nietuzinkowy

.

eklektyzm w sztuce, literaturze, filozofii lub badaniach naukowych: łączenie w jedną całość niejednorodnych elementów mających swe źródło w różnych stylach lub doktrynach

.

ekstrawertykczłowiek interesujący się otaczającą rzeczywistością, łatwo nawiązujący kontakty z innymi ludźmi

.

erystykasztuka prowadzenia sporów

.

ezoteryczny1. tajemny, dostępny tylko dla wtajemniczonych lub wybranych; niedostępny dla ogółu

.

frazessformułowanie pozbawione głębszych lub nowych treści

.

indagacjawypytywanie kogoś

.

internalizacjauznawanie wartości, norm, poglądów itp., narzucanych początkowo z zewnątrz, za własne

.

koherentny będący spójną całością

.

konfabulacjazmyślanie, koloryzowanie na jakiś temat, podawanie zmyślonych faktów, połączone z przekonaniem o ich prawdziwości, występujące m.in. przy zaburzeniach pamięci; też: taki zmyślony fakt

.

konotacja1. zespół cech, których posiadanie sprawia, że odpowiednie przedmioty należą do tej samej klasy

.

kontestacjakwestionowanie, zwłaszcza publiczne, wartości i norm obowiązujących w życiu społecznym, politycznym itp

.

kontestatorosoba protestująca przeciw czemuś, biorąca udział w publicznej kontestacji

.

labilnyzmienny, chwiejny

.

mansardapokój lub mieszkanie na poddaszu

.

marszand kupiec, najczęściej francuski, handlujący dziełami sztuki, zwłaszcza obrazami

.

memetyka nauka badająca ewolucję kulturową zakładającą, że, jak w ewolucji biologicznej, jednostką doboru jest gen, tak w ewolucji kulturowej jednostką doboru jest mem, czyli najmniejsza jednostka informacji kulturowej

.

mizoginianienawiść albo silne uprzedzenie w stosunku do płci żeńskiej

.

mościćwyścielać, słać; usadowić się wygodnie na czymś

.

niesnaskisprzeczki, nieporozumienia

.

oniryzmsposób przedstawiania rzeczywistości na wzór marzenia sennego

.

ostracyzmwykluczenie z towarzystwa lub środowiska osoby, która mu się naraziła; też: atmosfera niechęci lub wrogości otaczająca taką osobę

.

pamfletutwór satyryczny będący demaskatorską i zwykle złośliwą krytyką jakiejś osoby, grupy, instytucji albo wydarzenia

.

pejoratywnymający ujemny odcień lub znaczenie

.

pitanologianauka o przekonywaniu

.

pleonazm wyrażenie składające się z wyrazów to samo lub prawie to samo znaczących, np. cofać się w tył

.

pompatycznyprzesadnie wystawny, uroczysty i ceremonialny; zachowujący się z nadmierną powagą i podniosłością

.

proklamacjapubliczne oświadczenie w sprawie wielkiej wagi; też: odezwa skierowana do społeczeństwa

.

prominentny wybitny, przodujący, wyróżniający się

.

reperkusjanegatywna konsekwencja czegoś

.

scysja zatarg, konflikt; spór, sprzeczka, zwada, utarczka słowna

.

serwilizmbezkrytyczne podporządkowanie się jakiejś władzy

.

serwilizm bezkrytyczne podporządkowanie się jakiejś władzy

.

transcendentalizmgłosi ideę równości, niezależności oraz samodzielności. Podkreśla autonomiczność każdego człowieka w dochodzeniu do prawd moralnych, duchowych oraz społecznych

.

transcendentalny doktryna oparta na uznawaniu apriorycznych form poznania

.

truizm banał, komunał

.

wariabilizmteoria filozoficzna głosząca powszechną i ciągłą zmienność wszystkiego

.

wiktuały artykuły spożywcze, żywność, prowiant

.

zadenuncjowaćpoinformować poufnie o czymś władze, zwykle o wykroczeniu przeciw obowiązującemu prawu; donieść

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

definicje pochodzą ze stron sjp.pwn.pl, sjp.pl, slownik-online.pl i infobota